دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، این هفته در حالی راهی آسیا میشود که شکست حزب جمهوریخواه در انتخابات میاندورهای کنگره و پرونده جاسوسی منتسب به چین، فشارها بر کاخ سفید را افزایش داده و دیدار آتی او با شی جینپینگ را حساستر کرده است.
ترامپ سهشنبه ۲۶ آبان در مانیل با رهبران کشورهای عضو اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآن) و دیگر رهبران منطقه دیدار میکند و سپس برای شرکت در نشست همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (آپک) به شنژن میرود؛ جایی که مذاکراتی سهجانبه با روسای جمهوری چین و روسیه خواهد داشت.
خبرگزاری رویترز دوشنبه ۲۵ آبان نوشت تمدید آتشبس شکننده تجاری واشینگتن و پکن تا اوایل سال آینده میلادی و برنامه دیدار دوباره ترامپ و شی در نشست دسامبر گروه ۲۰ در میامی، ابتدا برخی تحلیلگران را به این ارزیابی رسانده بود که نشست شنژن حساسیت چندانی نخواهد داشت.
با این حال، شکست انتخاباتی جمهوریخواهان و انتقادها از انفعال دولت ترامپ در برابر تحولات مربوط به رابطه جنسن هوانگ، مدیرعامل پیشین انویدیا، با فردی مظنون به جاسوسی برای چین، این ارزیابی را تغییر داده است. هوانگ از چهرههای نزدیک به ترامپ به شمار میرود.
روبی عثمان، مشاور ارشد امور چین در اندیشکده تونی بلر، معتقد است کاهش نگرانی ترامپ از پیامدهای انتخاباتی یا واکنش بازارها میتواند او را به بررسی اقداماتی متمایل کند که وضع موجود را بر هم میزنند.
- 
پرونده انویدیا و تلاش ترامپ برای ساختن میراث سیاسی
به گزارش رویترز، تحلیلگران چینی بیم آن دارند که پرونده انویدیا، از جمله اتهامات مربوط به انتقال تراشههای مشمول محدودیت به مشتریان چینی، واشینگتن را به اتخاذ موضعی سختگیرانهتر در قبال پکن سوق دهد.
مایک جانسون، رییس مجلس نمایندگان ایالات متحده، اعلام کرده است شمار بیشتری از اعضای کنگره از تشدید محدودیتهای دسترسی چین به تراشههای پیشرفته حمایت میکنند.
انتظار میرود دموکراتها پس از در دست گرفتن اکثریت مجلس نمایندگان و سنا در ژانویه، فشارها را در این زمینه افزایش دهند. در مقابل، پکن میگوید واشینگتن اتهام جاسوسی را برای توجیه محاصره فناوری چین ساخته و پرداخته است.
ژو فنگ، مدیر موسسه مطالعات بینالمللی دانشگاه نانجینگ، هشدار داد این اختلاف میتواند جدایی دو کشور در حوزه هوش مصنوعی را سرعت ببخشد، در حالی که واشینگتن و پکن همزمان برای کاهش خطرات این فناوری تلاش میکنند.
با این حال، یک مقام ارشد آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، گفت انتظار نمیرود ترامپ اتهامات جاسوسی را بهطور مستقیم با شی مطرح کند و وضعیت انویدیا نباید بر سفر او تاثیر بگذارد.
- 
رویترز نوشت ترامپ ممکن است بهجای رویارویی تازه با چین، بر ساختن میراث سیاسی خود از راه توافقهای خلع سلاح هستهای با پکن و مسکو یا دیداری دیگر با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، تمرکز کند.
او نشست با شی و ولادیمیر پوتین را فرصتی احتمالی برای پیشبرد توافق کنترل تسلیحات هستهای میبیند، هرچند تحلیلگران چینی چنین توافقی را برای پکن پذیرفتنی نمیدانند، زیرا شمار کلاهکهای هستهای چین بسیار کمتر از آمریکا و روسیه است.
جلب حمایت رهبران چین و روسیه برای ترتیب دادن دیداری با رهبر کره شمالی نیز میتواند از اهداف ترامپ باشد.
ویکتور چا، پژوهشگر مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، دیپلماسی ترامپ در قبال کره شمالی را بخش مهمی از میراث مورد نظر او دانست که در هر دو دوره ریاستجمهوری وقت زیادی برای آن صرف کرده است.
نشست سهجانبه شنژن بهویژه در روسیه با کنفرانس یالتای ۱۹۴۵ مقایسه شده است؛ رویدادی با حضور آمریکا، بریتانیا و شوروی که حوزههای نفوذ را رسمیت بخشید و زمینهساز نظم پس از جنگ جهانی دوم شد.
این مقایسه برای اوکراین نگرانکننده است، هرچند به گفته مقام آمریکایی، انتظار نمیرود ترامپ موضوع جنگ اوکراین را در نشست شنژن مطرح کند.
- 
تایوان و تلاش پکن برای خریدن زمان
رویترز به نقل از تحلیلگران نوشت شی ممکن است از ضعف سیاسی ترامپ پس از انتخابات میاندورهای بهره ببرد. جلوگیری از تصویب بسته تسلیحاتی ۱۴ میلیارد دلاری ایالات متحده برای تایوان در صدر خواستههای پکن قرار دارد.
چین این جزیره را بخشی از قلمرو خود میداند و ترامپ تعویق ارسال تسلیحات به تایوان را «برگ چانهزنی» با پکن خوانده است.
جاناتان زین، تحلیلگر اندیشکده بروکینگز، معتقد است با توجه به رونق صادرات چین، خریدن زمان میتواند برای پکن کافی باشد تا پیش از دور بعدی رقابت، خود را تقویت کند.
به گفته زین و عثمان، پکن بهخوبی میداند که جانشین ترامپ ممکن است در برابر چین انعطاف کمتری نشان دهد.
جو بایدن، رییسجمهوری پیشین ایالات متحده، بارها با انتقاد از وضعیت حقوق بشر در چین و وعده دفاع از تایوان در صورت حمله پکن، خشم مقامهای چینی را برانگیخت.
در میان جانشینان احتمالی ترامپ در حزب جمهوریخواه، چهرههایی مانند مارکو روبیو مواضع سختگیرانهتری در قبال چین دارند.
کورت تانگ، مقام پیشین وزارت خارجه آمریکا، گفت ترامپ و شی خواهان ازسرگیری تنشهای تجاری نیستند؛ تنشهایی که سال گذشته اقتصاد جهانی و بازارهای مالی را در معرض بحران قرار داد.
به باور او، با وجود نارضایتی واشینگتن از نحوه اجرای تعهدات پکن، آتشبس تجاری دو کشور احتمالا پس از پایان مهلت آن در ۱۰ ژانویه ۲۰۲۷ نیز تمدید خواهد شد.
چیم لی، تحلیلگر واحد اطلاعات اکونومیست، نیز تاکید کرد دو طرف با وجود اختلافها، انگیزه زیادی برای حفظ ثبات شکننده موجود دارند، زیرا برهم خوردن آن برای هر دو پرهزینه خواهد بود.